Diş beyazlatma dişlere zarar verir mi?

Hekim kontrolünde ve önerildiği biçimde uygulanan peroksitli beyazlatmanın en sık yan etkileri diş hassasiyeti ve ağız içi tahriştir. Cochrane derlemesine göre bu yan etkiler etken maddenin yoğunluğu arttıkça daha sık görülür, ancak genellikle hafif ve geçicidir.

Carey’nin derlemesine göre talimatlara uyulduğunda hidrojen peroksit ve karbamid peroksitle yapılan beyazlatma etkilidir; ancak bilinen riskleri vardır ve hastalar bu risklerden haberdar edilmelidir. Cochrane derlemesindeki çalışmalar iki hafta ile altı ay arasındaki kısa sürelerde izlenmiştir ve kanıtın kesinliği düşük ya da çok düşüktür. Yani uzun dönem etkiler hakkında bilgi sınırlıdır.

Beyazlatma dişte nasıl etki eder?

Beyazlatıcı jel diş dokusunun içine yayılır ve renk veren moleküllerle etkileşir. Kwon ve Wertz’in derlemesine göre bu süreçte diş yüzeyinde mikroskobik değişiklikler olur ve dişin ışığı yansıtma biçimi değişir. Aynı derlemeye göre etkileşim yalnız lekeyle sınırlı değildir; sağlıklı mine ve dentin (minenin altındaki tabaka) de etkilenir. Yazarlar bu nedenle beyazlatmanın diş hekimliği profesyonellerinin gözetiminde yapılmasını önemli bulur.

Hangi yan etkiler görülebilir?

Diş hassasiyeti: Dörtyol Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi’nin sayfasına göre en çok soğukta kamaşma biçiminde tarif edilir. Erciyes Üniversitesi’nin onam formunda da beyazlatmadan sonra hassasiyet olabileceği belirtilir.
Diş eti ve ağız içi tahriş: Dokuz Eylül Üniversitesi’nin onam formuna göre jel diş etine taşarsa hassasiyet ve tahriş yapabilir; bunlar kısa süreli ve geçicidir. Erciyes Üniversitesi’nin formuna göre jel çevre dokulara değerse değdiği yerde geçici beyazlık görülebilir.

De Geus ve arkadaşlarının sistematik derlemesine göre evde ve muayenehanede uygulanan beyazlatma arasında, genel karşılaştırmada, hassasiyet riski ve şiddeti bakımından fark bulunmamıştır. Wang ve arkadaşlarının meta-analizine göre potasyum nitrat ve sodyum florür içeren hassasiyet giderici maddeler beyazlatma sırasında hassasiyeti azaltmıştır.

Beyazlatma diş minesini etkiler mi?

Etkileyebilir. Carey’nin derlemesine göre yeni araştırmalar diş yüzeyinde pürüzlenme ve yumuşama ile mineral kaybına eğilimde artış gibi riskler göstermiştir. Bu derleme laboratuvar ve klinik çalışmaları birlikte değerlendirir. Kwon ve Wertz’e göre beyazlatıcı madde sağlıklı mine ve dentinle de etkileşir.

Bu değişikliklerin uzun dönemde dişe etkisi yeterince araştırılmamıştır. Bu yüzden jelin hangi yoğunlukta, ne kadar süre ve hangi aralıklarla kullanılacağının diş hekimince belirlenmesi önemlidir.

Dolgu, kron ve veneerler etkilenir mi?

Renkleri açılmaz; bazı malzemeler ise beyazlatmadan olumsuz etkilenebilir. Dörtyol Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi’nin bilgilendirme sayfasına göre daha önce yapılmış dolgu ve kaplamalar beyazlatılamaz, renkleri aynı kalır. Diş açılırken bunların rengi aynı kaldığından renk farkı oluşabilir ve restorasyonun yenilenmesi gerekebilir.

Attin ve arkadaşlarının sistematik derlemesine göre laboratuvar çalışmalarında beyazlatma dolgu malzemelerinin yapısını, kenar uyumunu, dişe bağlanmasını ve rengini olumsuz etkileyebilmiştir. Aynı derleme, klinikte mevcut dolguların bu nedenle yenilenmesi gerektiğini gösteren bir rapor bulmamıştır. Carey’nin derlemesi de restorasyonlarda bozulma ve renk değişikliğini bilinen riskler arasında sayar.

Hekim kontrolü dışındaki ürünlerin riskleri nelerdir?

Eczanede, markette ya da internette satılan beyazlatma ürünlerinin içeriği ve etkisi birbirinden çok farklıdır.

Cochrane derlemesi, hekimin verdiği ve reçetesiz satılan evde kullanım ürünlerini birlikte incelemiştir. Ürünler, yoğunluklar ve kullanım süreleri arasında hangisinin daha etkili olduğu konusunda kanıt yetersiz bulunmuştur.
Greenwall-Cohen ve arkadaşlarının Birleşik Krallık’ta satılan ürünlerle yaptığı laboratuvar çalışmasında, reçetesiz satılan ve hidrojen peroksit içermeyen bazı beyazlatma ürünleri çekilmiş dişlerin mine yüzeyinde aşındırma izlerine ve sertlikte azalmaya yol açmıştır. Ürünlerin renk açma etkisi de birbirinden çok farklı bulunmuştur.
Brooks ve arkadaşlarının literatür taramasına göre kömürlü diş macunları ve tozlarının etkinlik ve zararsızlık iddialarını destekleyecek yeterli klinik ve laboratuvar verisi yoktur. İncelenen çalışmaların bir kısmı mine aşınması ve çürükte artış gibi olumsuz sonuçlar bildirmiştir. Aynı çalışmada internetteki ürün tanıtımlarında kanıtlanmamış iddialar saptanmıştır.

Hekim kontrolü dışında yapılan uygulamalarda dişlerdeki çürük, çatlak ya da diş eti sorunları önceden değerlendirilmemiş olur. Jel diş etine taşarsa tahriş yapabilir.

Kimler önce diş hekimine danışmalı?

Hamile ya da emziren kadınlar ve çocuklar: Dörtyol Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi’nin sayfasında bu gruplar için yeterli araştırma bulunmadığı belirtilir; merkez bu gruplara beyazlatma uygulamaz.
Ön dişlerinde dolgu, kron ya da veneer olanlar: Beyazlatmadan sonra renk farkı oluşabilir.
Dişlerinde hassasiyet, çürük ya da diş eti sorunu olanlar.
Tek bir dişi koyulaşmış olanlar: Aynı sayfaya göre dişe gelen darbe de diş rengini etkileyebilir; nedenin önce araştırılması gerekir.

Ne zaman diş hekimine başvurmalı?

Beyazlatma sırasında ya da sonrasında geçmeyen ya da giderek artan hassasiyet, diş etinde yara, yanma ya da şişlik olursa ürünü kullanmayı bırakıp diş hekiminize başvurunuz. Herhangi bir beyazlatma ürününe başlamadan önce dişlerinizin ve diş etinizin muayene edilmesi, bu yöntemin size uygun olup olmadığını gösterir.

Diş beyazlatma dişlere zarar verir mi?